Lần đầu tiên cô chọn piano là khi rời khỏi ballet. Lần này, cô chọn nó sau khi đã thử gần như mọi con đường khác.

Nếu những năm đầu sự nghiệp là hành trình lựa chọn piano thì những năm sau đó, với dòng nhạc cổ điển mà mình chơi, Vân Anh bắt đầu trăn trở về việc đưa âm nhạc chạm đến nhiều hơn những khán phòng đã quen thuộc với nó từ trước. Qua nhiều năm biểu diễn, cô chứng kiến khán giả của dòng nhạc này ngày một lớn tuổi hơn. Người trẻ vẫn xuất hiện trong các khán phòng, nhưng không nhiều. Và không phải ai cũng tìm được lý do để quay lại lần thứ 2.

Tất cả những thử nghiệm ấy bắt đầu từ nhiều lần đánh đổi và lựa chọn piano.

Nếu nhìn vào xuất phát điểm, người ta dễ tin rằng piano là một định mệnh đã được sắp đặt sẵn cho Vân Anh. Cha cô là nghệ sĩ guitar cổ điển, mẹ là ca sĩ opera. Sau khi định cư tại Sydney vào năm 1983, họ gây dựng cuộc sống mới ở Úc nhưng âm nhạc vẫn hiện diện như một phần tự nhiên của đời sống gia đình. Vân Anh lớn lên trong môi trường ấy và sự gắn bó với nghệ thuật đến với cô gần như một điều tự nhiên. Nhưng cô chưa bao giờ nhìn hành trình của mình như một đường thẳng đã được vẽ sẵn.

Những bước ngoặt quan trọng nhất trong sự nghiệp của cô không nằm ở việc học đàn hay biểu diễn, mà ở những thời điểm cô có thể chọn một con đường khác và vẫn quyết định quay về với piano. Lần đầu tiên là năm 12 tuổi. Bên cạnh piano, cô theo đuổi ballet một cách nghiêm túc. Cô yêu sân khấu múa không thua gì âm nhạc. Nhưng khi lịch học, lịch biểu diễn quốc tế ngày càng dày đặc, cô biết mình không thể tiếp tục đi trọn cả 2 con đường. Cuối cùng, cô chọn piano. Đó là quyết định mang tính toán khá sớm so với tuổi. “Lúc đó tôi nghĩ rằng tuổi nghề của một vũ công ballet thường bị giới hạn nhiều hơn bởi sự đòi hỏi về thể chất, trong khi một nghệ sĩ piano có thể tiếp tục biểu diễn và phát triển sự nghiệp trong nhiều thập kỷ”, cô nói.

Lần thứ 2 đến sau đó nhiều năm. Là nghệ sĩ, cha mẹ cô hiểu rõ những bất ổn đi kèm một đời sống nghệ thuật. Họ khuyến khích con gái theo đuổi những lựa chọn ổn định hơn, không phải vì nghi ngờ năng lực của cô, mà vì hiểu cái giá của việc đặt toàn bộ cuộc sống vào đam mê.

Vân Anh lắng nghe. Cô theo học đồng thời ngành luật và báo chí tại Úc. Trong nhiều năm, cuộc sống của cô vận hành trên nhiều quỹ đạo cùng lúc, từ biểu diễn, học tập, điều hành trường nhạc riêng, cho đến quản lý một agency chuyên điều phối nghệ sĩ biểu diễn cho các sự kiện và chương trình. Có năm, Vân Anh thực hiện gần một trăm chuyến bay để duy trì cùng lúc việc biểu diễn, học tập và điều hành các hoạt động kinh doanh. Nhịp sống đó kéo dài cho đến khi cô phải nhập viện nhiều lần trong vòng một năm.

Chính quãng thời gian ấy đã buộc cô đưa ra một lựa chọn mà trước đó luôn trì hoãn. “Piano là điều duy nhất mà mỗi khi thức dậy, tôi thực sự cảm thấy hào hứng và muốn thực hiện. Khi quyết định từ bỏ ngành luật và các công việc kinh doanh để quay lại hoàn toàn với piano, tôi thấy nhẹ nhõm hơn bất cứ điều gì”, cô nói.

Được đào tạo trong môi trường nhạc cổ điển từ nhỏ, cô luôn xem đây là nền tảng nghệ thuật. Nhưng thay vì giữ nhạc cổ điển trong những khuôn khổ quen thuộc, Vân Anh bắt đầu mở rộng cách tiếp cận của mình, từ classical crossover đến nhiều thử nghiệm khác, để dòng nhạc này có thêm cơ hội đối thoại với khán giả ngày nay. “Tôi muốn làm cho nhạc cổ điển trở nên dễ tiếp cận hơn bằng cách xóa bỏ ranh giới giữa các thể loại..., tạo ra một mắt xích kết nối để cuối cùng dẫn dắt khán giả trẻ quay lại với các khán phòng truyền thống”, cô nói.

Thay vì cố gắng thay đổi nhạc cổ điển, Vân Anh chọn thay đổi cách công chúng tiếp cận nó. Từ suy nghĩ đó, Classical Reimagined ra đời. Đây là dự án cá nhân gần nhất của cô, dự kiến phát hành nửa cuối năm nay, đưa những tác phẩm kinh điển bước vào cuộc đối thoại với pop, electronic và các chất liệu âm nhạc đương đại. Trong thế giới âm nhạc của Vân Anh, một giai điệu của Rachmaninoff có thể xuất hiện bên cạnh Destiny’s Child. Bach có thể được đặt cạnh Billie Eilish. Những sự kết hợp ấy đôi khi khiến những người yêu nhạc cổ điển theo cách truyền thống dè dặt. “Tôi luôn nghĩ sự tò mò là điểm khởi đầu rất đẹp. Nếu ai đó nghe một đoạn nhạc rồi muốn biết tác giả là ai, muốn tìm hiểu thêm về tác phẩm đó thì kết nối đã bắt đầu rồi”, cô nói.

Có lẽ vì thế, chi tiết đáng chú ý nhất trong Classical Reimagined không chỉ nằm ở việc nhạc cổ điển kết hợp các dòng nhạc khác, mà còn ở một số (sample) âm thanh xuất hiện giữa chúng. Đó là tiếng đàn tranh, đàn bầu và những nhạc cụ truyền thống Việt Nam mà Vân Anh chủ động đưa vào các bản phối của mình. “Một cái gật đầu với nguồn cội”, cô chia sẻ.

Những năm gần đây, cô bắt đầu thử nghiệm các bản mashup giữa ca khúc Việt Nam với âm nhạc đương đại, đồng thời tìm cách đưa âm sắc truyền thống vào không gian âm nhạc mới. Cô vừa ra mắt đĩa đơn Sóng Về Đâu, kết hợp giữa ca khúc cùng tên của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn và nhạc phim Game of Thrones, đánh dấu lần đầu tiên tái hiện một tác phẩm Việt Nam theo hướng giao thoa Đông - Tây. Đó cũng là điều thú vị trong hành trình của Vân Anh. Càng bước ra nhiều không gian âm nhạc khác nhau, cô càng muốn khám phá sâu hơn những âm thanh gắn với nơi mình lớn lên. 

Bảo Hân - Nhịp Cầu Đầu Tư